EN 779, genel havalandırma filtrelerinin test edilmesi ve sınıflandırılması için uzun yıllar Avrupa'da kullanılan standarttır. Son sürümü EN 779:2012'dir. 2018'de yerini uluslararası ISO 16890 standardına bırakmış olsa da, G3, G4, M5 veya F7 gibi EN 779 sınıfları bugün hâlâ şartnamelerde, cihaz kataloglarında ve günlük satın alma dilinde en çok kullanılan ifadelerdir.
EN 779 filtre sınıfları
EN 779, filtreleri üç ana gruba ve dokuz sınıfa ayırır. Kaba filtreler test tozunu tutma oranına (Am), orta ve ince filtreler ise 0,4 µm partiküllerdeki ortalama verime (Em) göre sınıflandırılır.
| Grup | Sınıf | Ölçülen değer | Sınıf aralığı |
|---|---|---|---|
| Kaba (G) | G1 | Ortalama tutma (Am) | %50 – %65 |
| G2 | Ortalama tutma (Am) | %65 – %80 | |
| G3 | Ortalama tutma (Am) | %80 – %90 | |
| G4 | Ortalama tutma (Am) | %90 ve üzeri | |
| Orta (M) | M5 | 0,4 µm ortalama verim (Em) | %40 – %60 |
| M6 | 0,4 µm ortalama verim (Em) | %60 – %80 | |
| İnce (F) | F7 | Em / minimum verim | %80 – %90 / en az %35 |
| F8 | Em / minimum verim | %90 – %95 / en az %55 | |
| F9 | Em / minimum verim | %95 ve üzeri / en az %70 |
2012 sürümüyle gelen en önemli değişiklik, F7–F9 ince filtreler için minimum verim şartıdır. Elektrostatik yükü giderilen filtrenin verimi de belirli bir değerin üzerinde kalmalıdır. Eski sürümlerde F5 ve F6 olarak anılan sınıflar da bu sürümde M5 ve M6 adını almıştır.
Test yöntemi
- Kaba filtreler (G1–G4): Filtreye sentetik test tozu (ASHRAE tozu) adım adım yüklenir. Tartım yöntemiyle filtrenin tozun yüzde kaçını tuttuğu ölçülür ve test boyunca ortalaması alınır. Test, filtre direnci 250 Pa son değere ulaşınca biter.
- Orta ve ince filtreler (M5–F9): 0,4 µm boyutundaki test partikülleriyle verim ölçülür. Toz yüklemesi sırasında ölçüm tekrarlanır ve ortalama alınır. Bu filtrelerde test son direnci 450 Pa'dır.
- Testler standart bir filtre ölçüsü (592 × 592 mm ön yüz) ve 3.400 m³/h hava debisiyle yapılır.
EN 779 ve EU sınıfları
EN 779'dan önce Avrupa'da Eurovent'in EU1–EU9 sınıflandırması kullanılıyordu. Bu sınıflar EN 779 sınıflarıyla birebir eşleşir: EU2 = G2, EU3 = G3, EU4 = G4, EU5 = M5. Bu yüzden şartnamede "EU4 filtre" yazıyorsa G4 EU4 sınıfı bir filtre kastedilir. Ayrıntılar: EU2, EU3, EU4 filtre sınıfları.
EN 779 neden yürürlükten kalktı?
EN 779'un en çok eleştirilen yönü, ince filtreleri tek bir partikül boyutunda (0,4 µm) değerlendirmesiydi. Bu yöntem, filtrenin gerçek ortamdaki PM1, PM2,5 ve PM10 performansını tam olarak göstermiyordu. ISO 16890 ise filtreleri bu partikül gruplarına göre sınıflandırır. Avrupa'da iki standart bir süre birlikte kullanılmış, 2018'de EN 779 geri çekilmiştir.
EN 779 sınıfları bugün nasıl kullanılıyor?
Standart yürürlükte olmasa da sınıf isimleri piyasada yaşamaya devam ediyor. Pratikte:
- G2 elyaf filtre: Dış hava emişleri, fan girişleri ve kaba toz.
- G3 elyaf filtre: Fancoil, menfez ve genel havalandırma.
- G4 EU4 elyaf filtre: Klima santrallerinde standart ön filtre. Ayrıntılar: G4 EU4 filtre sınıfı.
- M5 ve üzeri: Orta ve ince filtre kademeleri; çoğunlukla bir G4 ön filtrenin arkasında kullanılır.
EN 779 – ISO 16890 yaklaşık karşılıkları
| EN 779 | ISO 16890 (yaklaşık) |
|---|---|
| G2 / G3 | ISO Coarse ~%30–55 |
| G4 | ISO Coarse ~%55–65 ve üzeri |
| M5 | ISO ePM10 ~%50–65 |
| M6 | ISO ePM2,5 ~%50–65 |
| F7 | ISO ePM1 ~%50–65 |
| F8 / F9 | ISO ePM1 ~%65–80 ve üzeri |
Karşılıklar yaklaşıktır. İki standart farklı test yöntemleri kullandığından resmi bir dönüşüm tablosu yoktur.
Standartların genel özeti için Hava Filtresi Standartları rehberine bakabilirsiniz. Elinizdeki şartnamedeki sınıfa uygun ürünü birlikte belirlemek için WhatsApp'tan yazabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
EN 779 hâlâ geçerli mi?
Hayır. EN 779:2012, 2018'de geri çekilmiş ve yerini ISO 16890'a bırakmıştır. Ancak G2, G3, G4 gibi sınıf isimleri piyasada ve şartnamelerde hâlâ yaygın olarak kullanılır.
G4 filtrenin EN 779'daki değeri nedir?
G4 sınıfı bir filtrenin sentetik test tozunu ortalama en az %90 oranında tutması gerekir. G3 için bu aralık %80–90'dır.
EN 779'da Am ve Em ne demek?
Am, kaba filtrelerde test tozunun ortalama tutulma oranıdır. Em ise orta ve ince filtrelerde 0,4 µm partiküllerdeki ortalama verimdir.
F5 ve F6 sınıflarına ne oldu?
EN 779:2012 ile F5 ve F6 sınıfları M5 ve M6 olarak yeniden adlandırılmıştır. F sınıfı artık yalnızca F7, F8 ve F9 için kullanılır.
EU4 ile G4 aynı mı?
Evet. EU4, Eurovent'in eski adlandırmasıdır ve EN 779'daki G4 sınıfının birebir karşılığıdır.
Bu rehber, 2015'ten beri elyaf filtre tedarik eden Focal Filtre teknik ekibi tarafından hazırlanmıştır. Sorularınız için WhatsApp 0530 953 91 88.
